Naar hoofdinhoudMoeite met navigeren? Stuur ons feedback!

Afschaffen Eerste Kamer

Idee
32

De Eerste Kamer is ouderwets en moet worden afgeschaft.

Het Nederlandse parlement (de Staten-Generaal) bestaat uit twee 'kamers': de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. De Tweede Kamer is onze direct gekozen volksvertegenwoordiging, en doet wetsvoorstellen, kan voorstellen doen om een wetsvoorstel aan te passen, en controleert het kabinet. De Eerste Kamer kiezen we niet direct, maar wordt gekozen door de Provinciale Staten. De Eerste Kamer kan geen wetsvoorstellen doen of voorstellen doen om een wetsvoorstel aan te passen, maar kan alleen voor of tegen een wet stemmen die al door de Tweede Kamer is goedgekeurd. De bedoeling hiervan is een soort van remmende werking, dat de Grondwet en minderheden beschermd worden.

Argument voor

Te veel politiek, niet meer inhoudelijke juistheid

De Eerste Kamer verliest zijn functie, omdat niet de inhoudelijke juistheid van de wetgeving wordt getoetst maar er steeds meer een politiek spel van voor en tegen plaatsvindt. De kamer is ooit ontstaan voor de oude machthebbers in het land ook belangrijk te houden en zodoende aan de zijde van het land te houden. Dit alles maakt dat de kamer achterhaald is.

Je zou bijv. De Raad van State een bindend advies kunnen laten geven voordat een wet wordt ingevoerd. Er zitten daar buitengewoon verstandige mensen. Helaas wordt het commentaar van De Raad van State steeds meer aan de kant geschoven, echt onbegrijpelijk. Maak deze raad bindend.

Reageer

Originele functie is verloren

Zoals al genoemd in de beschrijving was de originele functie van de Eerste Kamer de Tweede Kamer te remmen. De Tweede Kamer werd verkozen door het volk en kon dus af en toe rare dingen doen, terwijl de Eerste Kamer werd verkozen door politici en dus stabieler zou zijn, zo dacht men. De Eerste Kamer moest ook wetsvoorstellen toetsen aan de Grondwet en aan al bestaande wetgeving, dus eigenlijk was het bedoeld als de beschermer van de grondrechten.

Tegenwoordig zien we dat die belangrijke functie verloren is gegaan, zodra het kabinet steun moet gaan zoeken in de Eerste Kamer om wetsvoorstellen goedgekeurd te krijgen. Dat heeft niets te maken met toetsen aan de Grondwet of bestaande wetgeving, dat heeft te maken met politieke belangen. Om die reden zie ik niet in waarom we een archaïsch functieloos instituut als de Eerste Kamer in stand zouden moeten houden.

Reageer
Rokus Loef

Kleine aanvulling: de toetsende functie van de Eerste Kamer zou kunnen worden overgenomen door een hooggerechtshof, dat alle wetten toetst aan de Grondwet, zoals in bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Daar is ook al een...

Reageer

Asymmetrie met Tweede Kamer

De Eerste Kamer heeft niet dezelfde zetelverdeling als de Tweede Kamer. Dat komt door de volgende zaken:

  • Eerste Kamerverkiezingen vallen niet samen met Tweede Kamerverkiezingen, waardoor mensen vaak anders stemmen.
  • Mensen stemmen vaak op een andere partij bij de Provinciale Statenverkiezingen, want belangen op provinciaal niveau zijn vaak anders dan belangen op nationaal niveau.
  • Velen zullen helemaal niet stemmen, omdat ze niet weten wat de provincie doet, en ze ook niet weten dat ze hiermee indirect de Eerste Kamer verkiezen (opkomst bij de laatste Provinciale Statenverkiezingen was 49%, bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen 75%).
  • Nederlanders die in het buitenland wonen kunnen niet stemmen voor de Provinciale Staten omdat ze niet in een provincie wonen, terwijl zij wel kunnen stemmen voor de Tweede Kamer.

Maar dan komt de grote vraag: wat is daar erg aan? Ik zal weer opsommen welke problemen ik zie.

  • De representativiteit gaat hard achteruit. Niet alleen kunnen mensen geen verschil maken in hun stemmen op nationaal en provinciaal niveau, maar vaak weten zij niet eens dat hun stem ook telt voor de Eerste Kamer, en stemmen ze dus anders of niet. Vooral voor de groep die helemaal niet gaat stemmen is dit erg, want vaak is dit juist de groep die hun stem hard moet laten horen (laagopgeleiden, mensen in de bijstand, allochtonen, etc.), maar nu is hun invloed op het democratisch proces dus aanzienlijk kleiner. Voor mensen die in het buitenland wonen geldt hetzelfde: als zij volledige stemrechten hebben voor de Tweede Kamer, waarom dan niet voor de Eerste Kamer? Dit is een ernstig democratisch tekort.
  • Beleid voeren wordt een stuk lastiger voor een kabinet zodra zij geen meerderheid hebben in de Eerste Kamer. Zelfs al heeft een meerderheid van de Nederlanders voor hun beleid gestemd tijdens de verkiezingen, kan het nog niet worden doorgevoerd omdat er nog verkiezingen moeten plaatsvinden voor de Eerste Kamer, of de zetelverdeling anders is doordat er andere mensen stemmen voor de Eerste Kamer. Het principe dat elke persoon evenveel invloed heeft op het democratisch proces wordt daarmee ondermijnd. Sommige mensen achten het een goed iets dat hierdoor nóg meer compromissen gesloten moeten worden, maar worden die niet al ontzettend veel gesloten in de Tweede Kamer? Uiteindelijk wordt het zo heel lastig om samenhangend beleid te voeren, en lijkt het meer op een consensus van alle politieke partijen in plaats van een coalitie. Doordat het democratische mandaat van de Tweede Kamer geen waarde lijkt te hebben, gaat ook de politieke tevredenheid erop achteruit.

Het is dus slecht voor samenhangend beleid, representativiteit en met dat laatste ook voor de politieke tevredenheid. En het beperkt de keuzevrijheid om nationale en provinciale belangen gescheiden te houden.

Reageer

Argument tegen

Schaadt kwaliteit wetgeving

Leden van de eerste kamer worden gekozen door politici (Provinciale Staten). Door dit mechanisme, worden voornamelijk zeer ervaren en deskundige mensen gekozen voor de eerste kamer. Doordat zij de wetten die de Tweede Kamer produceert moeten goedkeuren, worden technisch matig uitgewerkte wetten teruggestuurd. Zo hebben we een extra mate van kwaliteitswaarborging.

Als je de Eerste Kamer zou afschaffen, zullen technisch slechtere wetten sneller worden aangenomen. Eenmaal aangenomen zijn wetten zeer lastig te wijzigen. Daarom ben ik tegen het afschaffen van de eerste kamer.

Reageer
Rokus Loef

Ik geloof niet dat verkozen worden door Statenleden een waarborging van ervaring en deskundigheid is, en Statenleden hebben weinig invloed op wie zij kiezen, want partijen stellen de kieslijsten samen. Eerste Kamerlid...

Reageer

Minder continuïteit in wetgeving

Zonder Eerste Kamer kunnen wetten met een hele nauwe meerderheid worden aangenomen en weer worden afgeschaft. Wanneer er een nieuwe regering wordt gekozen die eerst in de oppositie zat, zullen zij snel de wetten van de vorige regering proberen ongedaan te maken. De regering daarna zal weer hetzelfde proberen te doen. Dit zorgt voor een grote afname in de continuïteit van wetgeving.

Dit is problematisch omdat het zorgt voor grote fluctuaties in wetgeving in korte tijd. Het maakt dat maatregelingen vaak weer worden afgeschaft voordat zij hun uitwerking hebben kunnen hebben. En het creëert onzekerheid voor het bedrijfsleven en gewone mensen die voor het maken van lange termijn beslissingen, zekerheid nodig hebben en moeten weten wat het beleid in de toekomst zal zijn.

Reageer
Rokus Loef

Stabiele wetgeving is al sprake van in Nederland. Een land waar dit niet geldt is bijvoorbeeld de UK: bijna altijd is één van beide partijen aan de macht, en slingert het zo heen en weer. Maar in Nederland is het...

Reageer

Niet afschaffen tot er betere controlemiddelen zijn.

In 1848 was deze kamer aangehouden vanwege het; "niet in het stichten van het goede, maar in het voorkomen van het kwade". En deze functie is er nog steeds. Helaas is de 1e kamer geen perfecte controlemiddel en het blijft een politiek huis, maar afschaffen enkel als er betere controlemiddelen liggen voor de burger, begin bijvoorbeeld met het geheel en onvoorwaardelijk afschaffen van Artikel 120 en zet een constitutioneel hof op, deze kunnen pas echt 'wetten toetsen aan de (grond)wet'.

Reageer

Meer stabiliteit is gunstig voor het investeringsklimaat

Doordat het lastiger is om wetten door te voeren, zal er minder veranderen in NL, wat bijdraagt aan de stabiliteit van Nederland. Stabiliteit is een van de factoren die bijdraagt aan een gunstig investeringsklimaat.

Reageer
Rokus Loef

Dit is hetzelfde als het argument "minder continuïteit in wetgeving", maar dan een klein beetje specifieker.

Reageer

Het hebben van slechts één Kamer vergroot effect van extreme gebeurtenissen

Een verkiezing is een momentopname. Extreme gebeurtenissen kort voor de verkiezingen, kunnen een groot en vertekenend effect op de uitslag van een verkiezing hebben. Maar zo'n piek in publieke opinie is vaak maar van korte duur, waar de situatie na een paar maanden weer terugkeert naar hoe hij voor de extreme gebeurtenis was. Het is onwenselijk dat een land vervolgens vier jaar vastzit aan een bepaalde regering en een bepaalde zetelverdeling die enkel tot stand is gekomen als reactie op een extreme gebeurtenis die toevallig net voor de verkiezing plaatsvond.

Door twee Kamers te hebben, die op twee verschillende momenten verkozen worden, minimaliseer je de kans dat een uitzonderlijke en extreme gebeurtenis een blijvende invloed heeft op het lange termijn bestuur van het land.

Reageer
Rokus Loef

De kans is meestal niet heel groot dat een extreme gebeurtenis een verkiezing compleet verandert. Maar zelfs als dat gebeurt kunnen kiezers de verkiezing erna dit alsnog rechtzetten. Juist omdat Kamerleden altijd...

3 reacties

Zonder Eerste Kamer krijg je wetten met minder draagvlak

Met twee stemmomenten, door twee verschillend samengestelde groepen mensen (Eerste en Tweede Kamer), wordt de benodigde steun door politieke partijen vergroot voordat een wet wordt aangenomen.

Met andere woorden: als je de Eerste Kamer afschaft, zullen weten met minder draagvlak eerder worden aagenomen. Een wet met weinig draagvlak is minder stabliel en past minder goed bij de maatschappij.

Reageer
Rokus Loef

Aan de andere kant zorgt het voor nóg meer instabiliteit. De noodzaak om een coalitie te vormen maakt al dat beleid gematigd is, maar als er 6 politieke partijen nodig zijn om beleid door te voeren, gaat dat zeer...

Reageer

Reageer